FOTO: Aanduiding ontdekking graven in 1964 in vitrine Limburgs Museum Venlo 

De ontdekking van de Romeinse graven aan de Panheelderweg in Heel leest als een spannend jongensboek.

Paul Bongaarts

Onlangs overleed, op 77 jarige leeftijd, Paul Bongaarts. Hij was de zoon van de voormalig burgemeester van Heel. We kennen hem als de samensteller van het boekwerkje “Heel en Panheel in oude ansichten” dat in 1971 verscheen. In 1964 was Paul als een van de eersten betrokken was bij de ontdekking van de Romeinse graven aan de Panheelderweg in Heel.

De eerste woningen

De Panheelderweg was eind vijftiger jaren een zanderige weg die Heel met Panheel verbond. Op het akkerland wuifde in de zomer het goudgeel graan. Begin jaren zestig werden er de eerste woningen gebouwd. Burgemeester Bongaarts krijgt er in 1963 zijn ambtswoning. In maart 1964 start aan de overkant, Panheelderweg 24, de bouw van een bungalow.

Ontdekking

Als de werklui weg zijn verkent de 15-jarige Paul Bongaarts het uitgegraven terrein. Zijn aandacht wordt getrokken door aardewerk dat tevoorschijn is gekomen tijdens het uitgraven van de bouwput. Hij gaat naar huis en vertelt zijn broers Jo, Pieter en Ton over zijn ontdekking. Samen besluiten ze om de spullen op te graven. Met ieder schep komt meer aardewerk en andere spullen tevoorschijn. De vondsten worden de weg overgedragen en in de garage van hun ouderlijk huis op rekken gezet. Die raken snel vol. Als hun vader de vondsten ziet besluit hij de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek in te schakelen.

Opgravingen

In het voorjaar van 1964 kwam Professor J.E. Bogaers , specialist voor de Romeinse tijd, naar Heel. Hij onderzocht de vondstplek en legde 43 Romeinse zeer rijke Romeinse graven bloot.
Hij dacht dat de grenzen van het Romeinse grafveld daarmee in kaart waren gebracht.
Al een jaar later bleek, tijdens de bouw van een nieuwe woning van de familie Brouns  aan de Panheelderweg 18, dat zich daar nog vier graven bevonden. In 1967 werden bij de bouw van het tussenliggende huis nog eens zeven graven aangetroffen.

Kostbare graven

In totaal werden in periode van 1964 tot 1967 op 3 bouwkavels aan de Panheelderweg, over een afstand van 90 meter, 54 graven blootgelegd. De vele kostbare grafgiften waren een indicatie voor de welvaart van de overledenen.

Veel vondsten uit de opgravingsfase van 1964 tot 1967 vonden hun weg naar onder andere het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden. Een groot deel van de Romeinse collectie van het Limburgs Museum in Venlo bestaat uit vondsten die destijds in Heel zijn gedaan.